Եկեք դիտենք աշխարհի քարտեզը, առաջին իսկ հայացքից կնկատենք, որ Երկրագնդի մակերևույթը բաժանված է ցամաքային և ջրային տարածքների: Երկրագնդի ցամաքի խոշորագույն տեղամասերը, որոնք շրջապատված են ծովերով ու օվկիանոսներով, կոչվում են մայրցամաքներ: Երկրագնդի վրա կա 6 մայրցամաք:Ամենամեծը Եվրասիան է,որի մեջ մտնում են Եվրոպա և Ասիա աշխարհամասերը, ուր գտնվում է նաև մեր հայրենիքը՝ Հայաստանը:Ափերը ողողվում են Հյուսիսային սառուցյալ, Խաղաղ, Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսների ջրերով:
Մյուսներն են` Աֆրիկան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Ամերիկան, հավերժական սառույցով ծածկված Անտարկտիդան և ամենափոքր մայրցամաքը՝ Ավստրալիան:
Մայրցամաքները շրջապատի կղզիների հետ միասին կոչվում են աշխարհամասեր: Դրանք նույնպես վեցն են՝ Եվրոպա, Ասիա, Աֆրիկա, Ամերիկա, Ավստրալիա, Անտարկտիդա:
Միլիոնավոր տարիներ առաջ Հարավային Ամերիկան, Աֆրիկան, Ասիայի մի մասը, Ավստրալիան և Անտարկտիդան կազմել են մեկ մայրցամաք՝ Գոնդվանան:
Ուշադիր նայեք նկարին և պարզ կտեսնեք, թե ինչպես է այն բաժանվել առանձին ցամաքաբեկորների:
Փորձեք աշխարհի քարտեզի վրա գտնել և ցույց տալ մայրցամաքները:
Կարո՞ղ եք գտնել Հայաստանի տեղը:
Գտեք, թե որ երկրներն են Հայաստանի անմիջական հարևանները: Թվարկեք դրանք՝ մայրաքաղաքներով:
Խմբայն աշխատանք
Երկրագնդի վրա շուրջ 2 հազար տարբեր ժողովուրդներ են ապրում, որոնք խոսում են տարբեր լեզուներով, տարբեր վարք ու բարք և սովորույթներ ունեն: Պատկերացրե ք, թե Երկրի վրա բոլորը ամեն ինչ միանման են: Լա՞վ կլինի, թե՞ վատ: Աշխատեք խմբերով ե փորձեք մտածել
ա) Ինչո՞վ լավ կլիներ, եթե Երկրի վրա ամեն ինչ միանման լիներ:
բ) Ինչո՞վ լավ չէր լինի, եթե Երկրի վրա ամեն ինչ միանման լիներ: Ներկայացրեք դասարանին և քննարկեք:
1.Կետադրիր: Ողջ ամառը ճպուռը չի աշխատում: Նա միայն երգում է ,պարում, խաղում և ուրախանում: Երբ գալիս է ձմեռը ճպուռը մնում է տխուր անօգնական:Նա դիմում է մրջյունին, խնդրում է իրեն կերակրել: Բայց մրջյունը հրաժարվում է:
Գրիրմեկբառով՝
մարդ, որը լողում է-լողորդ մարդ, որը հեծանիվ է քշում-հեծանվորդ մարդ, որը մեքենա է վարում-վարորդ մարդ, որը ճամփա է գնում-ճամփորդ մարդ, որն առաջնորդում է-առաչնորդ մարդ, որը որս է անում-որսորդ մարդ, որն անցնում է ինչ-որ տեղով-անցորդ մարդ, որը գնումներ է կատարում-գնորթ
3.Հիշիրասացվածքներնուավարտիրմիտքը:
Ինչ ցանես,այն էլ կհնձես։ Ով ինչ անի,իրեն կանի։
Մեսրոպ Մաշտոց
Posted on
Մեսրոպ Մաշտոցը հայ գրերի ստեղծողն է, առաջին թարգմանիչը, առաջին ուսուցիչն ու հայալեզու դպրոցի հիմնադիրը, ծնվել է պատմական Հայաստանի Տարոն գավառի Հացեկաց գյուղում+։ Մաշտոցի ծննդյան տարին ընդունված է համարել 362 -թ.։ Վախճանվել է 440 թ. փետրվարի 17-ին-: Մեսրոպի ծնողների մասին գիտենք միայն այնքանը, որ հոր անունը Վարդան է-։ Մեսրոպը իր ժամանակի համար լավ կրթություն է ստացել հայրենի գավառում` Տարոնում, որից հետո գնացել է Վաղարշապատ մայրաքաղաքը, և պաշտոնավարել Խոսրով Գ-ի արքունիքում՝ որպես զինվորական գրագիր-: Նա իմացել է հունարեն, ասորերեն և պարսկերեն, որոնցով հայկական արքունիքում վարում էին գրագրությունները-։ Թե քանի տարի է Մեսրոպը պաշտոնավարել արքունիքում` հայտնի չէ, բայց հայտնի է, որ նրան արքունիքում սիրել ու համակրել են։-
Ապա Մեսրոպը թողել է ծառայությունը, ընդունել հոգևոր կոչում և իրեն նվիրել ճգնավորության, իր կյանքն անցկացնում էր մենակեցության մեջ, մարդկանցից հեռու, քարանձավներում-։ Այնուհետև, առնելով իր աշակերտներին, նա մեկնում է Գողթնի կողմերը, որտեղ դեռևս ամուր պահպանվում էին հեթանոսական կրոնն ու սովորույթները։
Մաշտոցը մտահոգված էր ամբողջ հայ ժո-ղովրդի ճակատագրով+։ Բանն այն է, որ հայ ժողովրդի վիճակը Մեսրոպի գործունեության տարիներին չափազանց ծանր էր: Երկիրը բաժանված էր երկու մեծ տերությունների` հռոմեական և պարսկական պետությունների միջև+։ Ձուլման վտանգը սպառնում էր երկու հատվածներում էլ: Եվ Մեսրոպը մտածում է հայկական գրեր ստեղծելու մասին-։
Իր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Մեսրոպը վերադառնում է մայրաքաղաք՝ Վաղարշապատ, և դիմում Սահակ Պարթև կաթողիկոսին-։ Պարզվում է, որ Սահակն էլ նույն մտատանջությունների մեջ է, ուստի ընդունում է Մեսրոպի առաջարկը, ապա երկուսով դիմում են Վռամշապուհ արքային, ու ստանալով նրա համաձայնությունը՝ անցնում գործի։!Մաշտոցը մտահոգված էր ամբողջ հայ ժո-ղովրդի ճակատագրով+։ Բանն այն է, որ հայ ժողովրդի վիճակը Մեսրոպի գործունեության տարիներին չափազանց ծանր էր: Երկիրը բաժանված էր երկու մեծ տերությունների` հռոմեական և պարսկական պետությունների միջև+։ Ձուլման վտանգը սպառնում էր երկու հատվածներում էլ: Եվ Մեսրոպը մտածում է հայկական գրեր ստեղծելու մասին-։
Վերցնելով մի խումբ երիտասարդների, Մեսրոպը դիմեց դեպի այն ժամանակվա ուսումնական ու գիտական մեծագույն կենտրոններ՝ Եդեսիա, Ամիդ,Սամոսատ-: Զանազան գրքեր կարդալով նա ուսումնասիրեց տարբեր լեզուների այբուբենները, ծանոթացավ դրանց կառուցվածքին, տառերի ձևերին, գրության սկզբունքներին, որոնց իմացումն անհրաժեշտ էր հայկական գրեր ստեղծելու համար!։ Եվ այս բոլորից հետո ձեռնամուխ եղավ հայոց գրերի ստեղծմանը։ Ծանոթ լինելով արդեն բազմաթիվ այբուբենների, Մեսրոպը 405-406 թվականին կազմեց հայերենի այբուբենը` ստեղծելով միանգամայն յուրահատուկ տառեր` հետևելով գրության լավագույն սկզբունքներին։!
Մեսսրոպ Մաշտոցի ստեղծած այբուբենն ուներ 36 տառ,այն սկսվում էր ա-ով և ավարտվում ք-ով+: Ավելի ուշ՝ 12-րդ դարում, ավելացան օ և ֆ տառերը+:Մաշտոցն անթերի որոշել է հայերենի բառակազմիչ հնչյունների իրական համակարգը՝ առաջնորդվելով մեկ հնչյունին՝ մեկ տառ սկզբունքով, դասավորել տառերը հունական այբուբենի հերթականությամբ, յուրաքանչյուր տառի տվել անուն (այբ, բեն, գիմ…), թվային արժեք (Ա = 1, Ժ = 10, Ճ = 100, Ռ = 1000…), սահմանել գրության՝ ձախից աջ ուղղությունը!:
Մեսրոպ Մաշտոցի կենսագիրն է եղել նրա աշակերտ Կորյունը-:
Հայոց տառերը քանդակվել են խաչքարերի տեսքով և տեղադրվել Օշական գյուղում, որտեղ թաղված է Մեսրոպ Մաշտոցը+:
1.Բացատրիր հետևյալ բառերը՝
հիմնադիր-ստեղծող վախճանվել-մահանալ պաշտոնավարել-պաշտոն ունենալ արքունիք-պալատ համակրել-դուր գալ ճգնավորություն-կրոնական մենակեցություն-միայնակ քարանձավ-ժայռ անթերի-առանց սխալ կենսագիր-կյանքի նկարագրություն
2.Տեքստից դուրս գրիր գրությամբ և արտասանությամբ տարբերվող բառեր: Օրինակ՝ խնդրել-թ լսում ենք, դ գրում: Թարգմանել, առաջին, ընդունված, Վարդան, Մեսրոպ, ճգնավորություն, մտահոգված։
3.Ո՞րն էր ամենահետաքրքիր տեղեկությունը, որ իմացար Մաշտոցի մասին:Մաշտոցը մտահոգված էր ամբողջ հայ ժո-ղովրդի ճակատագրով+։ Բանն այն է, որ հայ ժողովրդի վիճակը Մեսրոպի գործունեության տարիներին չափազանց ծանր էր: Երկիրը բաժանված էր երկու մեծ տերությունների` հռոմեական և պարսկական պետությունների միջև+։ Ձուլման վտանգը սպառնում էր երկու հատվածներում էլ: Եվ Մեսրոպը մտածում է հայկական գրեր ստեղծելու մասին-։
4.Ի՞նչ նոր բառեր սովորեցիր այս տեքստից:հիմնադիր, վախճանվել, կենսագիր, ճգնավորություն։
1.Մեսրոպ Մաշտոցի մասին նյութը կարդա, յուրաքանչյուր նախադասությունից հետո՝ + դիր, եթե այդ մասին գիտեիր — դիր, եթե չգիտեիր, նոր իմացար ? դիր, եթե հարց ունես տվյալ նախադասության արտահայտած մտքի հետ կապված ! դիր, եթե հետաքրքիր է:
2.Լրացրո՛ւբացթողածբառերը:
Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է 362… թվին Տարոն գավառի Հացեկաց… գյուղում: Մոտ 389 թվին հաստատվել է Վաղարշապատում, պաշտոնավարել արքունիքում՝ որպես զինվորական գրագիր… : Նա հայ ժողովրդին ձուլման վտանգից փրկելու նպատակով ձեռնամուխ է լինում գրերի ստեղծման գործին: Հայոց կաթողիկոսի՝ Սահակ Պարթևի… երաշխավորությամբ և Վռամշապուհ… արքայի հրամանով մի խումբ աշակերտների հետ շրջել է Ամիդ, Սամոսատ,Եդեսիա … քաղաքներում: 405-406… թվին ստեղծել է հայոց տառերը և վերադարձել հայրենիք:
Լինում է չի լինում մի աղքատ մարդ է լինում։ Էս մարդը գնոմ է մի ձկնորսի մոտ օգնական աշխատելու։ Մի օր ձկնորսը մի սիրուն ձուկ է բռնում, տալիսե էս մարդուն ու ինքը մտնում է գետը լողանալու։ Էս բարդը խղճում է ձկանը և գցում գետը։ Ձկնորսը տեսնում է, բարկանում և վռնդում աշխատանքից։ Էս մարդը տխուր գնում է և ճանապարհին հանդիպում մի հրեշի։ Էս հրեշը մի կովե տալիս մարդուն և ասում որ երեք տարի հետո գալու է հարց տա, եթե ճիշտ պատասխանեն կովը կմնա իրեց, եթե ոչ ՝ կտանի և ինչ ուզի կանի։ Մարդը կովը տանում է և երեք տարի ուրախ ապրում է կնոջ հետ։ Երեք տարին լրանում է և դուռը ծեծում է մի ճամփորդ նա գիշերը մնալու տեղ է ուզում։ Մարդու կին համաձայնվում են բայց զգուշացնում են որ հրեշ է գալու։ Ճամփորդը ասում է որ ինքը կպատասխանի հարցերին։ Գիշերը գալիս է և հրեշը ծեծում է դուռը։
— Եկել ե՜մ,— դռան ետևից ձայն է տալիս Հրեշը։
— Ես էլ եմ եկե՜լ,— պատասխանում է ներսից հյուրը։
— Որտեղի՞ց ես եկել։
— Ծովի էն ափից։
— Ընչո՞վ ես եկել։
— Կաղ մոծակը թամքել եմ, վրեն նստել եմ, եկել։
— Ուրեմն ծովը պստիկ է եղել։
— Ի՜նչ պստիկ, արծիվը չի կարող մի ափից մյուսը թռչի։
— Ուրեմն արծիվը ճուտ է եղել։
— Ի՞նչ ճուտ, թևերի շվաքը քաղաք է ծածկում։
— Ուրեմն քաղաքը շատ է փոքրիկ։
— Ի՜նչ փոքրիկ, նապաստակը մի ծայրից մյուսը չի հասնի։
— Ուրեմն նապաստակը ձագ է։
— Ի՛նչ ձագ. մորթին մի մարդու քուրք դուրս կգա, գլխարկն ու տրեխն էլ ավել։
— Ի՛նչ խուլ, սարում որ պախրեն խոտ պոկի, նա կլսի։ Հրեշը մնում է կապված, մոլորված. զգում է, որ ներսը մի ուժ կա իմաստուն, համարձակ, անհաղթելի, էլ չի իմանում ինչ ասի, սուս ու փուս քաշվում, կորչում է գիշերվա խավարի մեջ։Մարդ ու կին շատ են ուրախանում, ճամփորդին ասում են իր անունը ասի որ շնորհակալություն հայտնեն։ Ճամփորդը ասում է որ ինքը էն խոսող ձուկն է որին ինքը փրկեց։ Մարդ ու կին մնում են ապշած։
Прочитай текст. Спиши в тетрадь. Отгадай, кто это. Выпиши из текста названия животных и насекомых.
Есть один милый пушистый зверёк. Он похож на кошку и на собаку, на медведя и обезьяну. Он хищник. Поймает рака, рыбу, жука, кузнечика, лягушку, ящерицу, но не съест сразу. Сначала помоет в воде. Кто это? ….Это барсук․
Мишутка и Стасик сидели в саду на скамеечке и разговаривали. Только они разговаривали не просто, как другие ребята, а рассказывали друг другу разные небылицы, будто пошли на спор, кто кого переврёт.
– Сколько тебе лет? – спрашивает Мишутка. – Девяносто пять. А тебе?
– А мне сто сорок. Знаешь, – говорит Мишутка, – раньше я был большой большой, как дядя Боря, а потом сделался маленький. – А я, – говорит Стасик, – сначала был маленький, а потом вырос большой, а потом снова стал маленький, а теперь опять скоро буду большой.
– А я, когда был большой, всю реку мог переплыть, – говорит Мишутка. – У! А я море мог переплыть! – Подумаешь – море! Я океан переплывал!
– А я раньше летать умел! – А ну, полети! – Сейчас не могу: разучился.
– А я один раз купался в море, – говорит Мишутка, – и на меня напала акула. Я её бац кулаком, а она меня цап за голову – и откусила. – Врёшь! – Нет, правда!
– Почему же ты не умер? – А зачем мне умирать? Я выплыл на берег и пошёл домой. – Без головы? – Конечно, без головы. Зачем мне голова? – Как же ты шёл без головы? – Так и шёл. Будто без головы ходить нельзя. – Почему же ты теперь с головой? – Другая выросла. «Ловко придумал!» – позавидовал Стасик. Ему хотелось соврать получше Мишутки. – Ну, это что! – сказал он. – Вот я раз был в Африке, и меня там крокодил съел.
– Вот так соврал! – рассмеялся Мишутка. – Вовсе нет. – Почему же ты теперь живой? – Так он же меня потом выплюнул.
Мишутка задумался. Ему хотелось переврать Стасика. Он думал, думал, наконец говорит: – Один раз я шёл по улице. Кругом трамваи, автомобили, грузовики… – Знаю, знаю! – закричал Стасик. – Сейчас расскажешь, как тебя трамвай переехал. Ты уже врал про это. – Ничего подобного. Я не про это. – Ну ладно. Ври дальше. – Вот я иду, никого не трогаю. Вдруг навстречу автобус. Я его не заметил, наступил ногой – раз! – и раздавил в лепёшку.
– Ха ха ха! Вот это враки! – А вот и не враки! – Как же ты мог раздавить автобус? – Так он же совсем маленький был, игрушечный. Его мальчишка на верёвочке тащил. – Ну, это не удивительно, – сказал Стасик. – А я раз на Луну летал.
– Эва, куда махнул! – засмеялся Мишутка. – Не веришь? Честное слово! – На чём же ты летал? – На ракете. На чём ещё на Луну летают? Будто не знаешь сам! – Что же ты там на Луне видел? – Ну, что… – замялся Стасик. – Что я там видел? Ничего и не видел. – Ха ха ха! – рассмеялся Мишутка. – А говорит, на Луну летал! – Конечно, летал. – Почему же ничего не видел? – А темно было. Я ведь ночью летал. Во сне. Сел на ракету и как полечу в космическое пространство. У у у! А потом как полечу обратно… Летел, летел, а потом бряк о землю… ну и проснулся…
– А а, – протянул Мишутка. – Так бы сразу и говорил. Я ведь не знал, что ты – во сне. Тут пришёл соседский Игорь и сел рядом на скамеечке. Он слушал, слушал Мишутку и Стасика, потом говорит: – Вот врут то! И вам не стыдно? – А чего стыдно? Мы же никого не обманываем, – сказал Стасик. – Просто выдумываем, будто сказки рассказываем. – Сказки! – презрительно фыркнул Игорь. – Нашли занятие! – А ты думаешь, легко выдумывать! – Чего проще! – Ну выдумай что нибудь. – Сейчас… – сказал Игорь. – Пожалуйста. Мишутка и Стасик обрадовались и приготовились слушать. – Сейчас, – повторил Игорь. – Э э э… гм… кхм… э э э… – Ну, что ты всё «э» да «э»! – Сейчас! Дайте подумать. – Ну, думай, думай! – Э э э, – снова сказал Игорь и посмотрел на небо. – Сейчас, сейчас… э э э… – Ну, чего же ты не выдумываешь? Говорил – чего проще! – Сейчас… Вот! Один раз я дразнил собаку, а она меня цап за ногу и укусила. Вот даже шрам остался. – Ну и что же ты тут выдумал? – спросил Стасик. – Ничего. Как было, так и рассказал.
– А говорил – выдумывать мастер! – Я мастер, да не такой, как вы. Вот вы всё врёте, да без толку, а я вчера соврал, мне от этого польза. – Какая польза? – А вот. Вчера вечером мама и папа ушли, а мы с Ирой остались дома. Ира легла спать, а я залез в буфет и съел полбанки варенья. Потом думаю: как бы мне не попало. Взял Ирке губы вареньем намазал. Мама пришла: «Кто варенье съел?» Я говорю: «Ира». Мама посмотрела, а у неё все губы в варенье. Сегодня утром ей от мамы досталось, а мне мама ещё варенья дала. Вот и польза. – Значит, из за тебя другому досталось, а ты и рад! – сказал Мишутка. – А тебе что? – Мне ничего. А вот ты этот, как это называется… Брехун! Вот! – Сами вы брехуны! – Уходи! Не желаем с тобой на лавочке сидеть. – Я и сам не стану с вами сидеть.
Игорь встал и ушёл. Мишутка и Стасик тоже пошли домой. По дороге им попалась палатка с мороженым. Они остановились, стали рыться в карманах и считать, сколько у них денег. У обоих набралось только на одну порцию мороженого. – Купим порцию и разделим пополам, – предложил Игорь. Продавщица дала им мороженое на палочке. – Пойдём домой, – говорит Мишутка, – разрежем ножом, чтоб было точно. – Пойдём. На лестнице они встретили Иру. Глаза у неё были заплаканные. – Ты чего ревела? – спрашивает Мишутка. – Меня мама гулять не пускала. – За что? – За варенье. А я его и не ела. Это Игорь на меня наговорил. Наверное, сам съел, а на меня свалил. – Конечно, Игорь съел. Он сам нам хвастался. Ты не плачь. Пойдём, я тебе свою полпорцию мороженого дам, – сказал Мишутка. – И я тебе свою полпорцию отдам, вот только попробую разочек и отдам, – пообещал Стасик.
– А вы разве не хотите сами? – Не хотим. Мы уже по десять порций съели сегодня, – сказал Стасик. – Давайте лучше это мороженое на троих разделим, – предложила Ира. – Правильно! – сказал Стасик. – А то у тебя заболит горло, если ты одна всю порцию съешь. Пошли они домой, разделили мороженое на три части. – Вкусная штука! – сказал Мишутка. – Я очень люблю мороженое. Один раз я съел целое ведро мороженого. – Ну, ты выдумываешь всё! – засмеялась Ира. – Кто тебе поверит, что ты ведро мороженого съел! – Так оно ведь совсем маленькое было, вёдрышко! Такое бумажное, не больше стакана…
— КОНЕЦ —
Вопросы: Кто главные герои рассказа? Стас и Мишутка. Что можете о них сказать? Они любили фантазировать. Кто лучший сочинитель? Стасик. Как друзья сами называют свои фантазии? Выдумками. По вашему-враньё и фантазия – это одно и то же? нет. Чем отличается врун от фантазёра? Вранё вредит а фантазии нет. Какие герои рассказа вам понравились? Встречались ли вам в жизни ребята, похожие на этих героев? Мне понравилась Стас.
Մատենադարան բառը կազմված է մատյան և դարան բաղադրիչներից: Մատյան հնում նշանակել է «գիրք», իսկ դարան նշանակում է «պահոց, պահարան», այսինքն՝ Մատենադարանը գրապահոց է: Հին ժամանակներում հայերը, ինչպես և այլ ժողովուրդներ, գրքերը գրում էին ձեռքով: Այդ պատճառով էլ դրանք կոչվում են ձեռագիր մատյաններ: Դրանցից շատերը մագաղաթից են: Մագաղաթը հատուկ եղանակով պատրաստում էին հորթի, գառան կամ ուլի կաշվից: Մարդիկ կային, որոնք տարբեր հեղինակների գրվածքներն արտագրում էին մագաղաթե թերթերի վրա: Նրանց անվանում էին գրիչներ: Իսկ մատյանները պատկերազարդող նկարիչներին ծաղկող էին անվանում: Հետո ուրիշ վարպետները մագաղաթները միացնում էին իրար, կազմում և գիրք դարձնում: Հայերեն հազարավոր ձեռագիր մատյաններ այժմ պահվում են Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում: Այդ պատճառով էլ այն հաճախ կոչվում է ձեռագրատուն: Ձեռագրերից շուրջ 14 հազարը հայերեն է, 2800-ը՝ օտար լեզուներով: Սրանց մեջ կան արաբերեն, պարսկերեն, թուրքերեն, հունարեն և այլ լեզուներով մատյաններ:Դրանք վերաբերում են գիտության և մշակույթի տարբեր բնագավառների՝ պատմություն, գրականություն, քերականություն, աշխարհագրություն, բժշկություն, իրավունք, մաթեմատիկա, տիեզերագիտություն և այլն: Հայ մարդիկ երբեմն իրենց կյանքի գնով են փրկել ձեռագրերը: Բազում վտանգների միջով են անցել ձեռագրերը, մարդկանց նման գերի տարվել և հրից ու սրից փրկվելով՝ եկել, մեզ են հասել: Դրանք հայ ժողովրդի տառապանքների ու հաղթանակների, նրա ազատասեր ու ստեղծագործ ոգու վկաներն են:
Պատասխանիրհարցերին՝ 1.Հնում մարդիկ ինչի՞ վրա էին գրում: Հնում մարդիկ գրում էին մագաղաթի վրա։ 2.Ինչի՞ց էին պատրաստում մագաղաթը: Մագաղաթը պատրաստում էին հորթի, գառան կամ ուլի կաշվից։ 3.Մարդիկ առաջ ինչպե՞ս էին անվանում գրքերը, ինչո՞ւ: Գրքերը անվանում էին ձեռագիր մատյաններ, որովետև դրանք գրում էին ձեռքով։ 4.Մատենադարանն ինչո՞ւ են անվանում նաև ձեռագրատուն: Որովետև հազարավոր ձեռագրեր պահվում են Մաշտոցի անվան մատենադարում։ 5.Ո՞ւմ էին անվանում գրիչներ:Գրիչներ անվանում էին այն մարդկանց, ովքեր տարբեր հեղինակների գրվածքներ արտագրում էին մագաղաթների վրա։ 6.Ո՞ւմ էին անվանում ծաղկողներ: Մատյանները պատկերազարդող նկարիչներին անվանում էին ծաղկողներ։ 7.Ո՞ւմ անունով է Մատենադարանը, ինչո՞ւ: Մատենադարանը Մեսրոպ Մաշտոցի անունով է, որովետև նա է ստեղծել հայերեն տառերը։
Սիլվի Պետրոսյանի բլոգ 