Մայրենի

Մայրենի լեզու

հայոց գիրք

Գործողություն ցույց տվող բառերը (բայերը) դարձրու ո՞վ կամ ի՞նչ հարցին պատասխանող, առարկա ցույց տվող բառեր (գոյականներ)։

176 Իշխելիշխանություն, բժշկել-բժիշկ, բացել-բացիչ, ուսուցանել-ուսուցիչ, ճեղքել-ճեղք, պահել-պահոց հյուսել-հյուս, բանել-բանվոր, գրել-գրող, գործել-գործիչ, զգալ-զգացմունք, հարցնել-հարց։

177 Ինչպիսի հարցին պատասխանող հատկանիշ ցույց տվող բառերից (ածականներից) կազմիր գոյականներ (ի՞նչ հարցին պատասխանող բառեր):

քաջ-քաջություն, մեծ-մեծություն, գեղեցիկ-գեղեցկություն, հատուկ-հատկություն, հասարակ-հասարակություն, հարմար-հարմարավետություն, դեղին-դեղնություն, գունատ, հնչեղ-հնչողություն, շքեղ-շքեղություն, պերճ-պերճաշուք, խեղճ-խեղճություն, տկար-տկարություն։

Без рубрики

ՍՏՈՐԵՐԿՐՅԱ ՋՐԵՐ. ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐ, ԱՐՏԵԶՅԱՆ ՋՐԵՐ

Опубликовано 17 декабря, 2014 автором Իվետա Ջանազյան

Ստորերկրյա ջրեր: Երկրի ընդերքում գտնվող ջրերը կոչվում են ստո­րերկրյա ջրեր: Ստորերկրյա ջրերը գոյացել են Երկրի մակերևույթից անձրևաջրերի և հալոցքային ջրերի ներծծման և կուտակման հետևանքով։

Երկրակեղևը կազմող ապարները, ըստ ջուրն իրենց միջով անցկացնե­լու հատկության, բաժանվում են երկու խմբի՝ ջրաթափանց և ջրամերժ:

Ջրաթափանց են այն ապարները, որոնց միջով ջուրը հեշտությամբ անցնում է, օրինակ՝ տուֆը, ավազը և այլն:

Ջրամերժ են այն ապարները, որոնց միջով ջուրը չի ներծծվում: Այդ ա­պարներից են մարմարը, կավը և այլն:

Ստորերկրյա ջրերը երկրակեղևում ըստ իրենց տեղադիրքի լինում են գրունտային և միջշերտային:

Գրունտային ջրերը առաջին ջրամերժ շերտի վրա տեղադրված ջրերն են, իսկ միջշերտային ջրերը՝ երկու ջրամերժ շերտերի միջև կուտակված ջրերը:

Աղբյուրներ: Աղբյուրներն առավել շատ տարածված են հրաբխային շրջաններում: Բարձր լեռներում ներծծված տեղումները և հալոցքային ջրե­րը, անցնելով լավային ճեղքերով և հանդիպելով թույլ թեքություն ունեցող ջրամերժ ապարաշերտի, դուրս են գալիս Երկրի մակերևույթ՝ որպես քաղց­րահամ, սառնորակ ե մաքուր աղբյուրներ:

Ստորերկրյա ջրերը, երկրակեղևում անցնելով տարբեր ապարաշերտերի միջով, իրենց մեջ լուծում են զանազան հանքային նյութեր, աղեր, գազեր և դուրս են գալիս Երկրի մակերևույթ որպես հանքային աղբյուր­ներ:

Հանքային աղբյուրների ջրերն ունեն բուժիչ հատկություն: Մեր երկրում հայտնի են Ջերմուկի, Արզնու, Բջնիի հանքային աղբյուրներր: Աղբյուրները կարող են լինել տաք ե սառը: Հանքային տաք ջրերը կոչվում են ջերմուկներ:

Երկրի ընդերքից պարբերաբար տաք ջուր և գոլորշի շատրվանող աղբ­յուրները կոչվում են գեյզերներ: Գեյզերներ շատ կան Կամչատկա թերակղզում:

Արտեզյան ջրեր: Ինչպես վերևում նշվեց՝ միջշերտային ջրերը երկու ջրամերժ շերտերի միջև կուտակված ջրերն են: Սակայն, եթե տեղանքի ռե­լիեֆը լեռնային է, ապա գոգավորություններում կուտակված միջշերտային ջրերը գտնվում են որոշակի ճնշման տակ: Բավական է վերին ջրամերժ շերտը ծակել, և ջուրը սեփական ճնշման տակ դուրս կշատրվանի Երկրի մակերևույթ: Այդ ջրերն անվանում են արտեզյան: Արտեզյան անվանումն առաջացել է Ֆրանսիայի Արտուա (լատիներեն՝ Artesium) պատմական մարզից, որտեղ առաջին անգամ այդպիսի ջրհոր է փորվել: Արտեզյան ջրերով հարուստ է նաև Արարատյան գոգավորությունը:

Ստորերկրյա ջրերի օգտագործումը և պահպանումը: Ստորերկրյա ջրերը քիչ են աղտոտված: Այս ջրերը շատ ավելի մաքուր են, քան գետերի և լճերի ջրերը: Ուստի այս ջրերը կարելի է առանց լրացուցիչ մաքրման օգ­տագործել խմելու և կենցաղային այլ նպատակների համար:

Ստորերկրյա տաք ջրերը, գեյզերներն օգտագործում են նաև բնակա­րանների և ջերմոցների ջեռուցման նպատակներով:

Կարևոր նշանակություն ունեն նաև հանքային աղբյուրների ջրերը, ո­րոնք օգտագործում են խմելու և բուժման նպատակներով:

Սակայն այսօր վտանգված է ստորերկրյա ջրերի անաղարտությունը: Արդյունաբերական ձեռնարկությունների ու բնակավայրերի կենցաղային կեղտաջրերը, ինչպես նաև՝ գյուղատնտեսության մեջ օգտագործվող պարարտանյութերն ու թունաքիմիկատները ջրերի հետ ներծծվում են երկրա­կեղևի մեջ և, հասնելով ստորերկրյա ջրերին՝ աղտոտում դրանք:

Ստորերկրյա ջրերի անաղարտության պահպանության հարցը ներ­կայումս լուրջ հիմնահարց է դարձել ողջ մարդկության համար:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ են ստորերկրյա ջրերը: Ինչպե՞ս են դրանք առաջանում։ Ստորերկյա ջրերը երկրի ընդերքում գտնվող ջրերն են։ Ստորերկրյա ջրերը գոյացել են Երկրի մակերևույթից անձրևաջրերի և հալոցքային ջրերի ներծծման և կուտակման
  2. Որո՞նք են ջրաթափանց ե ջրամերժ ապարները: Բերեք օրինակներ։ Ջրամերժ են այն ապարները, որոնց միջով ջուրը չի ներծծվում: Այդ ա­պարներից են մարմարը, կավը և այլն:
  3. Ստորերկրյա ջրերը երկրակեղևում ըստ իրենց տեղադիրքի ի՞նչ տեսակների են լինում:Ստորերկրյա ջրերը երկրակեղևում ըստ իրենց տեղադիրքի լինում են գրունտային և միջշերտային
  4. Ի՞նչ են աղբյուրը, գեյզերը, հանքային ջուրը:

Բարձր լեռներում ներծծված տեղումները և հալոցքային ջրե­րը, անցնելով լավային ճեղքերով և հանդիպելով թույլ թեքություն ունեցող ջրամերժ ապարաշերտի, դուրս են գալիս Երկրի մակերևույթ՝ որպես քաղց­րահամ, սառնորակ և մաքուր աղբյուրներ:

Երկրի ընդերքից պարբերաբար տաք ջուր և գոլորշի շատրվանող աղբ­յուրները կոչվում են գեյզերներ:

Ստորերկրյա ջրերը, երկրակեղևում անցնելով տարբեր ապարաշերտերի միջով, իրենց մեջ լուծում են զանազան հանքային նյութեր, աղեր, գազեր և դուրս են գալիս Երկրի մակերևույթ որպես հանքային աղբյուր­ներ:

  1. Ո՞ր ջրերն են կոչվում արտեզյան: Եթե տեղանքի ռե­լիեֆը լեռնային է, ապա գոգավորություններում կուտակված միջշերտային ջրերը գտնվում են որոշակի ճնշման տակ: Բավական է վերին ջրամերժ շերտը ծակել, և ջուրը սեփական ճնշման տակ դուրս կշատրվանի Երկրի մակերևույթ: Այդ ջրերն անվանում են արտեզյան:
  2. Ի՞նչ նպատակներով են օգտագործվում ստորերկրյա ջրերը:

Ստորերկրյա ջրերը քիչ են աղտոտված: Այս ջրերը շատ ավելի մաքուր են, քան գետերի և լճերի ջրերը: Ուստի այս ջրերը կարելի է առանց լրացուցիչ մաքրման օգ­տագործել խմելու և կենցաղային այլ նպատակների համար:

Ստորերկրյա տաք ջրերը, գեյզերներն օգտագործում են նաև բնակա­րանների և ջերմոցների ջեռուցման նպատակներով:

Русский Язык

Прозвища зимы

Как только не называют зиму русские поэты и писатели.

А. С. Пушкин назвал зиму «волшебницей». Действительно, только зимой можно увидеть стремительное преображение природы. Вспомните, какие радостные чувства охватывают нас, когда выпадает первый снег. Буквально за несколько часов природа укрывается белоснежным одеялом и замирает. Исчезает осенняя слякоть. Лужи скованы морозом и искрят на солнце яркими бликами.

Другие поэты нарекли зиму старушкой. Прислушайтесь к зимним звукам. Так же, как древняя старушка, зима скрипит, охает, кряхтит и шепчет. Это замерзшие стволы деревьев кряхтят на морозе, скрипит снег под ногами редких прохожих, перешептываются снежинки, кружась в полете.

Но бывает зима и злой колдуньей. Разбушевавшись, посылает она вьюги и метели, окутывает природу.

Задание 1. Объясни и напиши смысл выражений, выделенных жирным курсивом

осенняя слякоть-дождевая, грязная вода.

нарекли зиму старушкой-потому что старушка как зима скрипит, охает, кряхтит и шепчет

 белоснежным одеялом-покрывается снегом.

перешептываются снежинки,-когда снежинки падают создается звук.

Задание 2. Выпиши и определи в каком числе даны подчеркнутые слова.

  

 чувства — множественное число

часов- единственное число 

Лужи-множественное число

морозом-единственное число

звукам-множественное число

старушка-единственное число

 Природы — единственное число 

снег-единственное число

полете-единственное число

колдуньей-единственное число

 вьюги-множественное число

метели-множественное число

Задание 3. Преобразуй подчеркнутые слова, чтобы они были в единственном числе и отвечали на вопрос кто? или что?. Определи их род.

Например:

чувства(мн. число) — чувство (ед. число) — средний род

природы (ед.число) — природа (ед. число) — женский род

часов(ед.чесло)-час (ед.чесло)-муж.род

лужи(мн.чесло)-лужа(ед.чесло)-жен.род

Морозем(ед.чесло)-мороз(ед.чесло)-муж.род

звуком(мн.чесло)-звук(ед.чесло)-муж.род

старушка(ед.чесло)-старушка(ед.чесло)-жен.род

снег(ед.чесло)-снег(ед.чесло)муж.род

полёте(ед.чесло)-полёт(ед.чесло)-муж.род

калдунней(ед.чесло)-колдунья(ед.чесло)жен.род

вьюги(мн.число)-вьюга(ед.чесло)-жен.род

метели(мн.чесло)-метель(ед.чесло)-жен.род

Задание 2

Зима

Зима – наиболее холодное из всех времен года. Однако многие ждут ее с нетерпением. Трескучие морозы сковывают льдом реки, образуя каток. Белое снежное покрывало укутывает землю, чтобы она не промерзала. Вся природа на зиму засыпает, деревья

укутывает землю, чтобы она не промерзала. Вся природа на зиму засыпает, деревья освобождаются от листвы, трава засыхает, большинство представителей животного мира прячутся в норы, заготовив запасы, или уходят в зимнюю спячку.

Во дворах жилых домов меняется пейзаж. Появляется множество ледяных горок. Замечательное занятие – катание на санках или на подстилках с такой горки. Только шум стоит от радостных возгласов детворы. Кое-где проложена лыжня. Ходьба на лыжах – занятие не для слабаков, здесь необходимы определенные навыки и физическая подготовка.В дни оттепели, когда снег становится липким, появляется множество снеговиков. Все они очень разные, большие, маленькие, с ведрами, морковками, вениками и различными дополнениями, которые находятся прямо поблизости. А какие снежные крепости можно увидеть в зимнюю пору. Фантазируя и используя полученные знания, дети строят

настоящие снежные замки.На деревьях развешаны кормушки, изготовленные из различного подручного материала. Это для птиц, которые не улетели зимовать в жаркие страны, а остались на своей родине. Ведь в зимнее время года очень проблемно найти себе пропитание. Зато очень часто из окна можно видеть важных красногрудых снегирей, которые благодаря своей яркой окраске очень заметны в зимнюю пору.

Задание 1. Что ты знаешь о снегирях? кто они?(отдельная публикация). У них очень яркая окраска.

Задание 2. Напиши как ты понимаешь выражения выделенные жирным курсивом. Трескучие морозы -сильные морозы

зимнюю спячку-когда животные много спят 

В дни оттепеликогда температура повышается

подручного материала-природные материалы 

Задание 3. Преобразуй подчеркнутые слова, чтобы они были в единственном числе и отвечали на вопрос кто? или что?. Определи их род.

Например: реки— (что?) — река

покрывало-(что?)-покрывали-муж.род

деревья-(что?)-дерево-муж.род

листвы-(что?)-лист-муж.род

трава-(что?)-трава-жен.род

норы-(что?)-нора-жен.род

запасы-(что?)-запас-срд.род

горок-(что?)-гора-жен.род

подгатовка-(что?)-подгатовки-жен.род

снеговиков-(что?)-снеговик-муж.род

крепости -(что?)-крепость-муж.род

дети-(кто?)-детьё-срд.род

замки-(что?)-замок-муж.род

птиц-(кто?)-птицы-срд.род

страны-(что?)-страна-жен.род

окраске-(что?)-окраска-жен.род